Agresto (Interlingua Classica)

En la campania il habeva unam fermam veteram, et en illa il habeva unom castellanom veterom, que habeva duoms filioms, ques essevan assi facetiosos, quæ la medietata esserea assatisa; illes volevan demandar lom manom da filia do regio, et istom illes osavan, proquæ illa habeva lassata proclamar, quæ illya voleva prender come sposo illem quem illa trovava poteva parlar pro se li melie.

Los duos sems-preparavan ora durante octo dias, il essento lo temporo li plus longo quom illes habevan pro illo, sed illo anque essevan assatisos, proquæ illes habevan cognoscentiams preliminarams, et talos essen utilos. Lo une sapeva per memoria toto lom lexicom latinom et lom jurnalom da citata pro tres annos, et isto et en avanto et ad retro; lo altero habeva apprendito de memoria omnos loms articuloms de corporationa et lom quom cata syndico debeva saper; alore ille poteva conversar super le stato, pensava ille, pois ille anque comprendeva brodar suspensoros, nam ille esseva artistico et bono con los manos.

"Yoe habera lam filiam do regio!" illes ambos dicevan, et alore lo patro lore daava å cato une unom cavallom bellom; ille que sapeva lom lexicom et loms jurnaloms habeva unom cavallom nigrom come carbono, et ille que esseva sage come un syndico et brodava habeva unem blanco come lacto, et alore illes ingrassavan lom angulom da bucca, ad fino quæ illes potevan parlar mesmos plus agily. Omnos los camereros essevan ad basso en la corta pro a-reguardar-lems ascender sur los cavallos; en lo momento mesmo evniva lo fratro tertio, nam il habeva tresem, sed il habeva nulloms que calculava con ille come fratro, proquæ ille non hebeva talam sagessam come los duos, et illes lem-nominavam soly Agresto.

"Ad ubi vaden vues, poisquæ vues essen en los vestimentos de gala?" demandava ille.

"Ad lo castelo do regio pro a-parlar et a-ganiar lam filiam do regio! Esquæ tyue non ha audito super qua cosa la tambura vade en tota la paisa?" Et alore illes lom-narravan å ille.

"Matrya miya, alore yoe certy anque debe participar!" diceva Agresto, et los fratros lem-deridevan et cavalcavan vie.

"Patryo, lassa-mem a-haber unom cavallom!" critava Agresto. "Yoe habe taly unom desiro de a-maritar-mem. Si illya mem-prende, alore illya mem-prende! Et si illya non mem-prende, alore yoe lyam-prende totevie!"

"Qual parlar!" diceva lo patro, "å te yoe daa nullom cavallom. Tyue very non pote parlar! Non, los fratros, illes essen hominos galantos!"

"Si yoe pote haber nullom cavallom," diceva Agresto, "alore yoe prende lom caprom, illo esse lo mie, et illo ben pote portar-mem!" Et alore ille sem-sedeva sur lo capro, poneva loms calcoms sue en la latera de illo et curreva vie per lo cammino. Huy quala rapiditata. "Ci veni yoe!" diceva Agresto, at alore ille cantava, assi quæ il resonava.

Sed los fratros cavalcavan toty lenty in avanto; illes non sonversavan unam parolam, illes debevan pensar ad omnas las ideas bonas, quams illes volevan dar, nam il debeva esser assi ingenioso.

"Halehoy," critava Agresto, "ci veni yoe! Vide-lom quom yoe trovava en lo cammino!" Et alore ille demonstrava å illes unom cornicom mortom quom ille habeva trovato.

"Agrestyo! dicevan illes, "quom vole tyue con illo?"

"Yoe lom-donara åla filia do regio!"

"Ita, face-lom tyue!" dicevan illes, ridevan et continuavan am-cavalcaram.

"Halehoy! Ci veni yoe! Vide-lom quom yoe ora ha trovato, on certy non trova istom cata dia en cammino!"

Et los fratros sems-tornavan de nove pro a-vider qua cosa illa esseva."Agrestyo!" dicevan illes, "isto esse una scrapa vetera de ligno, ab lo qualo la pecia superiora ha disparita! Esquæ la filia do regio debe haber anque illam?

"Illya certy debe!" diceva Agresto, et los fratros ridevan. Et illes cavalcavan et veniva lontany in avanto.

"Halehoy! Ci esse yoe!" critava Agresto, "non, ora il deveni sempre plus melioro! Halehoy, illo esse incomparabilo!"

"Quom habe tyue ora trovato?" dicevan los fratros.

"Oh!" diceva Agresto, "il non esse a-parlar de illo! Come illya va devenir gaudiosa, la filia do regio!"

Guay!" dicevan los fratros, "illo esse fango, quo ha essito jectato in alto ab lo fossato."

"Ita, illo esse!" diceva Agresto, "et illo esse da sorta li plus fina, on non pote tener-lom!" Et alore ille plenava lam tascam.

Sed los fratros cavalcavan assi rapidy come possibilo, et alore illes arrivavan un hora integra in avantia et stoppavan ad la porta da citata, et illac los pretendentos recipevan numeroms successivoms ad la arrivata, et illes essevan ponitos en linea, six en cata fila et assi proximos quæ illes non potevan mover loms bracioms, et isto ora anque esseva multy bono, nam altery illes haberea laceratos loms dorsoms los unes ålos alteros, soly proquæ lo une esseva en avanto do altero.

Omnos los habitantos alteros da paisa stavan circum lo castello, justy verse las fenestras, pro a-vider lam filiam do regio reciper loms pretendentoms, et justy come cato une de illes entrava in la sala, lo dono de a-parlar subite lem-manava, et omnos potevan soly balbutiar.

"Non vale!" diceva la filia do regio. "Vie!"

Ora veniva ille dos fratros, que sapeva lom lexicom, sed isto lom-habeva toty oblidato per star en linea, et lo soilo strideva et lo subtecto esseva de vitro de speculo, assi quæ ille mirava-sem mesmo, et presse cata fenestra stavan tres scriptoros et un syndico, ques notavan totom quom esseva dicito, ad fino quæ illo immediaty poteva apparer en lo jurnalo et esser vendito pro duas monetas ad lo angulo. Il esseva terribilo, et alore on habeva facito taly foco en la estufa, quæ illo esseva rubio en le cylindro.

"Il esse una calora forta quæ il ha ibi!" diceva lo pretendento.

"Il esse proquæ lo patro miya hodie rosti gallettoms! diceva la filia do regio.

Bah! Illac ille stava, ille non habeva expectato unam observationam talam; ille non sapeva dicer unam parolam, mesme si ille habeva volito dicer qualcosam amusantam. Bah!

"Non vale!" diceva la filia do regio. "Vie!" Et alore ille debeva ambular vie.

Ora veniva lo fratro altero. "Il habe ibi unam caloram terribilam!" ille diceva.

"Ita, nues rostin galletoms hodie!" diceva la filia do rege.

"Quom di-que?" diceva ille, et omnos los scriptoros scribevan "Quom di-que!"

"Non vale!" diceva la filia do regio. "Vie!"

Ora veniva Agresto, ille cavalcava sur lo capro justy in la sala. "Deo mie, qualam caloram il habe ibi!" ille diceva.

"Isto esse proquæ yoya rosti galletoms!" diceva la filia do regio.

"Isto certy es opportuno!" diceva Agresto, "alore esquæ yoe forsan pote haber rostito unom cornicom?"

"Vue lom-pote multi ben!" diceva la filia do regio, "sed esquæ vue habe qualcosam en qua a-rostir-lom, nam yoya habe ni ollam ni patellam!"

"Sed yoe lam-habe!" diceva Agresto. "Ibi esse un cocitoro con crampa de stanno!" Et alore ille tirava foras la scarpa vetera de ligno et poneva lom cornicom in lo medio de illo.

"Il esse pro un repasto toto! diceva la filia do regio, "sed de ubi habera nues saucio?"

"Yoe lom-habe en la tasca!" diceva Agresto. "Yoe habe assi multom, quæ yoe pote lassar effunder de illo!" Et alore ille effundeva unom pocom de fango ab la tasca.

"Isto gusta å mya!" diceva la filia da regio, "tyue certy pote responder! Et tyue pote parlar, et tem yoya vole come sposo! Sed sape tyue, quæ cata parola quam nues dicen et han dicitos, esse notata et appare deman in lo jurnalo? Presse cata fenestra tyue vide stantos tres scriptoros et un syndico vetero, et lo syndico esse lo pejoro, nam ille non pote comprender!"

Istom illya ora diceva pro a-dar lom timorom. Et omnos los scriptoros hinnivan et battevan unam maculam de tinta sur lo soilo.

"Isto certy esse li plus importanto!" diceva Argesto, "alore yoe debe daar ålo syndico lo melioro!" Et alore ille tornava lams tascams sue et daava å ille lom fangom justy in la facia.

"Il esseva ben facito!" diceva la filia do regio, "yoya non haberea potita facer-lom! Sed yoya certy debe apprender-lom!"

Et alore Agresto deveniva regio, habeva unam sposam et unam coronam, et sedeva sur un throno, et istom nues haben directy ab lo jurnalo do syndico, et en illo il non esse a-confider-sem.